Restauratie gebrandschilderd glas KRO-gebouw Hilversum
Het restaureren van de ruitjes van het KRO gebouw.
In opdracht van Glasatelier Maas.
Techniek: Glas in lood en brandschilderen
Geschiedenis van het KRO gebouw
Studiogebouw van de Katholieke Radio Omroep (KRO), gebouwd naar ontwerp van architect Willem A. Maas (1897-1950) in zakelijk expressionistische bouwtrant in de periode 1936-1938. Het pand is beeldbepalend gesitueerd aan de zuidwestzijde van de Emmastraat. De kunstnijverheidstoepassingen in en aan het gebouw dateren van omstreeks 1938 en zijn door katholieke kunstenaars vervaardigd. De drie bas-reliëfs op de voorgevel zijn van Suzanne Nicolas-Nijs; de gebrandschilderde ramen in de hal van Joep Nicolas; de muurschildering in de hal van Charles Eyck. Het gebrandschilderde raam “Christus in de Moderne Wereld” boven de ronde trap van Willem Mengelberg, het glas-in-lood raam “Het lichtbaken” in het smalle gangetje naast de ronde trap door Jan Vaessen. In de voormalige ontvangstzaal – latere bestuurskamer – een stucwerk plafond van Jo Uiterwaal, een lichtkroon door Jan en Eloy Brom, het gebrandschilderde raam “de Stad ‘s-Hertogenbosch” door J. Michels naar ontwerp van Ch. Eyck, het gebrandschilderde raam van “de Heilige Stede” door J. Everts en het Regentenstuk door Herman Moerkerk. – Bron: kro-studio/hilversum/
De restauratie
In het rechterpaneel is een engel met een wapenschild afgebeeld. In dit paneel was aan de rechterzijde een ruit gebroken, waarbij meerdere kleine stukjes ontbraken. Daarom is ervoor gekozen dit ruitje opnieuw te brandschilderen. Omdat er geen foto beschikbaar was van de oorspronkelijke situatie vóór de breuk, heb ik de schildering zelf aangevuld in de stijl en lijnvoering waarvan het aannemelijk is dat deze oorspronkelijk zo bedoeld was.
In het grote middenpaneel zijn onderaan twee ossen afgebeeld. In het ruitje linksonder ontbrak een klein stukje glas. Dit deel heb ik opnieuw gebrandschilderd. Vervolgens zijn de breuken in het glas kops verlijmd met Araldite 2020, een glasheldere en reversibele lijm. Dat betekent dat de lijm in de toekomst weer verwijderd kan worden wanneer er nieuwe of betere restauratietechnieken beschikbaar komen. Na het verlijmen zijn de breuken koud geretoucheerd en daarna verzegeld.
Ook in het middenpaneel, in de centrale voorstelling van Maria, bevond zich een ruitje met een deel van de onderzijde van haar mantel. Dit glas vertoonde meerdere breuken, maar er ontbraken gelukkig geen stukjes. Het ruitje is verlijmd met een speciale reversibele lijm, waarna de breuken koud zijn geretoucheerd en het geheel is verzegeld.
Rechter raam – Restauratie gebrandschilderd raam “de Heilige stede” door J. Everts.
Dit ruitje vertoonde veel breuk en diverse splintertjes van de gebrandschilderde laag waren verdwenen. Gelukkig miste er verder geen glasstukjes. Ik heb het verlijmd en daarna koud geretoucheerd en verzegeld.
Gedeelte in de hal – Restauratie gebrandschilderd paneel “Het lichtbaken” door Jan Vaessen.
Eerste kapotte ruitje verlijmd, koud geretoucheerd en gefixeerd. Tweede ruitje mistte een stuk glas en had veel breuk. Dit ruitje nieuw gebrandschilderd.